میتوان گفت رقص تغییر، بعد از پنجمین فرمان، مشهورترین و شناختهشدهترین کتاب پیتر سنگه است. کتابی که به مدیریت تحول در کسب و کار و سازمان میپردازد. این کتاب را میتوانید ادامهی کتاب پنجمین فرمان در نظر بگیرید؛ یا اینکه به صورت کاملاً مستقل آن را مطالعه و بررسی کنید. البته باور ما این است که مطالعهی پنجمین فرمان، میتواند به درک بهتر و سادهتر رقص تغییر کمک کند.
شاید اصطلاحاتی مانند تله های زندگی یا تله بی ارزشی یا تله طرد اجتماعی به گوش شما هم خورده باشد. این اصطلاحات و دهها مورد اصطلاح مشابه دیگر، توسط جفری یانگ (Jeffrey Young) و همکارش جنت کلوسکو (Janet Klosko) ابداع شده و در کتاب زندگی خود را دوباره بیافرینید (Reinventing Your Life) به دنیا معرفی شدهاند.
از وقتی بحث تیپ های شخصیتی (بهویژه با تکیه بر تیپ شناسی MBTI) رایج شد، درونگرایی و برونگرایی یکی از بحثهای پررونق بوده است. در بسیاری از فرهنگها، درونگرایی و برونگرایی به عنوان دو ترجیح متفاوت شخصیتی، به رسمیت شناخته نمیشوند. بلکه برونگرایی به عنوان رفتار استاندارد و درونگرایی به عنوان رفتاری نامناسب یا ضعیف در نظر گرفته میشود. سوزان کین در کتاب سکوت خود که در سطح جهانی و در کشورمان نیز از استقبال خوبی برخوردار شد، کوشیده است درونگرایی را نیز مانند برونگرایی به عنوان یک ترجیح شخصیتی (با نقاط قوت و ضعف آن) تعریف کند و نشان دهد که اگر دنیا میکوشد یکی از این دو تیپ را بالاتر از دیگری معرفی کند، واقعیت الزاماً چنین نیست.
این روزها وقتی صحبت به هوش مصنوعی کشیده میشود، کسانی که کمتر با شاخههای متنوع هوش مصنوعی آشنا هستند، بلافاصله یاد هوش مصنوعی مولد (Generative AI) میافتند؛ سرویسهایی مثل چت جی پی تی، گراک، دیپ سیک و مانند اینها. اما یکی از کاربردهای بسیار مهم هوش مصنوعی – که قدمتش بسیار بیشتر از Gen AI است و هنوز هم با تار و پود زندگی ما آمیخته شده، استفاده از هوش مصنوعی در سیستمهای توصیه گر است.
کتاب شناخت بیماریهای روانی یک کتاب کوچک و جیبی است که میکوشد با دقت علمی، پاسخ برخی از پرسشهای روزمره درباره بیماریهای روانی را در اختیار خواننده قرار دهد. متن کتاب در عین دقت علمی، بسیار ساده و برای مخاطب عمومی طراحی شده و با توجه به حجم کم آن، برای همهی ما که به صورت روزمره بارها با واژهها و مفاهیم مرتبط با بیماریهای روانی مواجه میشویم و معنای دقیق آنها را نمیدانیم، مفید است.
موضوع شکوفایی که سلیگمن مطرح میکند، صرفاً یکی از ابعاد توسعه فردی نیست. یعنی اینطور نیست که شما یک برنامه توسعه فردی تنظیم کنید و بگویید من میخواهم خودم و توانمندیهایم را در ابعاد مختلف توسعه دهم و یکی از این ابعاد هم شکوفایی است. خودِ شکوفایی میتواند چارچوب کلی برنامه توسعه فردی و راهنمای توسعه شخصی باشد. یعنی پس از مطالعهٔ مدل شکوفایی سلیگمن میتوانید بگویید «من میخواهم مسیر توسعه فردی را به شکلی برنامهریزی کنم که به شکوفایی بیشتر خودم منتهی شود.» حالا میتوانید بر این اساس برای ابعاد مختلف زندگی شخصی و شغلیتان برنامهریزی کنید. کتاب شکوفایی هم مثل کتاب طرز فکر و کتاب غرقگی از جمله بهترین کتاب های توسعه فردی است و میتواند یکی از کتابهایی باشد که در نخستین گام مسیر توسعه فردی به سراغشان بروید تا نقشه راه ادامه مسیر برایتان شفافتر شود.
کتاب طرز فکر کارول دوئک یکی از معروفترین کتابهای رشد شخصی و مدل ذهنی است. در حدی که افراد بسیاری حتی بدون شنیدن نام دوئک و کتاب او، اصطلاح «ذهنیت ثابت» و «ذهنیت رشد» را شنیدهاند. هنر دوئک این است است که با وجودی که فردی آکادمیک است و تحقیقات علمی فراوانی درباره توسعه فردی و مدل ذهنی انجام داده، توانسته این موضوعات را به زبان ساده برای مخاطب عام هم توضیح دهد. همین زبان ساده باعث شده کتاب طرز فکر به یکی از پرفروش ترین کتاب های توسعه فردی در سراسر جهان تبدیل شود و هر کس مدعی تنظیم لیست بهترین کتاب های توسعه فردی است، کتاب طرز فکر را هم در فهرست پیشنهادیاش بگنجاند.
اگر از جمله کسانی هستید که دربارهٔ یک موضوع خاص چند کتاب میخوانند و محتوای آنها را با یکدیگر ترکیب کرده و مقایسه میکنند، قاعدتاً هر دو کتاب عادت های اتمی و قدرت عادت را خواهید خواند. اما اگر حوصلهٔ چنین کاری ندارید و ترجیح میدهید فقط یک کتاب کاربردی و ساده دربارهٔ تغییر عادت بخوانید، احتمالاً کتاب عادتهای اتمی شما را بیشتر راضی خواهد کرد.
به جرئت میتوان گفت کتاب مراک یکی از بهترین کتاب های روانشناسی در زمینه عزت نفس است. اگر از خلاصه مقالاتی که پس از کنفرانسها منتشر میشوند بگذریم، به سختی میتوان کتابی را پیدا کرد که اختصاصاً در مورد موضوع عزت نفس نوشته شده باشد و تا این حد در گردآوری و مرور دقیق و حساس تحقیقات مرتبط با عزت نفس، موفق باشد. کریستوفر مراک (Christopher J. Mruk) تحصیلکرده رشته روانشناسی است و درجهٔ دکترای خود را در رشته روانشناسی بالینی دریافت کرده است. او علاقهٔ ویژهای به روانشناسی مثبت گرا و نیز بحث عزت نفس دارد و علاوه بر نگارش کتابهای متعدد در این حوزه، مسئولیت نگارش چند فصل تخصصی از کتاب های روانشناسی مرجع در این حوزهها را نیز بر عهده داشته است .
کتاب علوم مصنوعی یک کتاب در مورد تصمیم گیری (به معنای سنتی و محدود کلمه) نیست. همچنین محتوای آن به تصمیم گیری و حل مسئله محدود نشده است. اما از آنجا که این کتاب را یکی از آثار جریانساز در زمینهٔ تفکر طراحی میدانند و تفکر طراحی هم یکی از رویکردهای حل مسئله محسوب میشود، کتاب علوم مصنوعی را در فهرست کتاب های مهارت حل مسئله و تصمیم گیری قرار دادهایم.
قرار دادن کتاب غرقگی در یک دستهٔ مشخص سخت است. در این کتاب هم از مهارت صحبت شده و هم از استعداد؛ هم از حل مسئله و هم از تجربه عمیق لحظات زندگی؛ هم از فرهنگ و هم کار؛ هم از خانواده و هم از خودآگاهی. در عین حال، نه میتوان آن را درباره بهره وری دانست و نه کتابی در زمینهٔ استعدادیابی یا شناخت و پرورش مهارت. میهایی چیک سنت میهایی در این کتاب مفهوم flow (غرقگی) را توضیح داده به کاربرد این مفهوم در قلمروهای مختلف زندگی پرداخته است. اهمیت مفهوم غرقگی در توسعه فردی این است که ما را ترغیب میکند بکوشیم در مسیر رشد و یادگیری خود فعالیتها و مهارتهایی را پیدا کنیم که بتوانند گذر زمان را برایمان متوقف کرده و به این شیوه، عمیقترین نوع حضور در زندگی را تجربه کنیم.
کتاب فرمول موفقیت یک کتاب روانشناسی موفقیت از نوع بازاری آن نیست. اگرچه نمیتوان آن را به سادگی در میان کتاب های روانشناسی هم طبقهبندی کرد. باراباشی در این کتاب کوشیده است با تکیه بر مطالعات و تحقیقاتی که خودش و دیگران انجام دادهاند، برخی از قوانین حاکم بر موفقیت را با خوانندگان خود در میان بگذارد.
برآورد چارلز دوهیگ این است که حدود ۴۰٪ از رفتارهای ما از سر عادت است. یعنی تقریباً بدون هرگونه توجهِ آگاهانه آن رفتارها را انجام میدهیم و بهندرت درستی یا ضرورت آنها را ارزیابی میکنیم. احتمالاً محتوای کتاب قدرت عادت شما را شگفتزده نمیکند، چون همهٔ ما حرفهایی را به شکل پراکنده دربارهٔ شکلگیری عادت، تغییر عادت، شرطی شدن و مکانیزمهای تغییر عادت شنیدهایم.
ممکن است این سوال در ذهنتان ایجاد شود که وقتی صرفاً تعداد کمی از کتاب های توسعه فردی معرفیشده در متمم را در این صفحه آوردهایم، چگونه نوبت به کتاب قوانین کاریزما رسیده است. آیا واقعاً در بین انواع موضوعاتی که میتوانند در توسعه فردی به کار بیایند، کاریزما به همین سادگی جایی در ابتدای صف پیدا میکند؟ واقعیت این است که کاریزما به خودی خود تا این حد مهم نیست. اما کتاب قوانین کاریزما ویژگی جالبی دارد و آن این است که مورتنسن نویسندهٔ کتاب تقریباً هر صفت خوب و سازندهای را که در ارتباط میان انسانها مفید تشخیص داده، به عنوان پیشنیاز کسب کاریزما معرفی کرده است.
گاو بنفش یا Purple Cow بعد از بازاریابی با اجازه مشتری یکی از قدیمیترین کتابهای ست گادین محسوب میشود و در سالهای اخیر به یک کتاب معروف در میان کتابهای زبان سادهٔ بازاریابی تبدیل شده است.
کری پترسون و همکارانش در کتاب گفتگوهای سرنوشت ساز، سه ویژگی برای گفتگوهای حساس فهرست میکنند: هیجانات شدید، تضاد دیدگاهها، نهادههای ارزشمند. بنابراین، موضوع بحث کتاب، مثلاً معاملههای معمولی یا اختلافنظر بر سر انتخاب رستوران مناسب برای شام نیست.
همهی ما میدانیم که روانشناسان، علاقهی خاصی دارند تا بسیاری از تفاوتها و تمایزها را به عنوان اختلال نامگذاری کنند و حتی کتابهای راهنمای بزرگی مثل DSM درست شدهاند تا افراد متفاوت با عامهی مردم را طبقهبندی کنند. دیل آرچر در کتاب Better Than Normal میکوشد به کسانی که با ویژگیهای متوسط جامعه تفاوت دارند نشان دهد که این متفاوت بودن جنبههای مثبت هم دارد. وسواسیها و کمالطلبها، خجالتیها و افسردهها و خودشیفتهها و افراد بیش فعال از جمله کسانی هستند که در کتاب آرچر مورد بحث قرار گرفتهاند. این کتاب خودشناسی میکوشد با زبانی ساده مخاطبش را قانع کند که بسیاری از اختلالهای شخصیتی، اگر شدید نباشند، نباید حس ما را به خودمان بد کنند و حتی ممکن است در برخی جنبههای زندگی به ویژگی متمایزکنندهٔ ما تبدیل شوند.
کتاب مجالی برای تمرکز که با نام ذهن متمرکز هم ترجمه شده است، دربارهٔ مدیریت زمان و انضباط شخصی است و همانطور که ار هر کتابی در این حوزه انتظار میرود، مجموعهای از اصول، تکنیکها، ابزارها و توصیهها را برای مدیریت بهتر زمان در اختیار خوانندهاش قرار میدهد. اما ویژگی مثبت کتاب مجالی برای تمرکز این است که مایکل هایت نویسنده آن بیش از آن که شما را به فشرده کردن زمان و کمخوابی و حذف زمانهای استراحت تشویق کند، تأکید میکند که برای مدیریت زمان باید انرژی خود را مدیریت کنید و انرژی زمانی به دست میآید که وقتهایی را برای خودتان در نظر بگیرید: برای استراحت، برای دوستان و برای هر کاری که حالتان را بهتر میکند.
مکس بیزرمن را به فعالیت در مرز مشترک مذاکره و تصمیم گیری میشناسند. او در کتاب مدیران و چالشهای تصمیم گیری، مباحثی مانند خطاهای شناختی، تصمیم گیری شهودی و تحلیلی و نیز تصمیمهای مربوط به سرمایهگذاری و مذاکره را بررسی کرده است. کتاب در مورد تصمیم گیری در میان کتاب های مدیریت کم نیست. اما ویژگی این کتاب، مستند بودن مطالب، اشارههای متعدد به تحقیقات معتبر، و نیز ارائهٔ مثالهای کاربردی است.
برخی از کتابهای مدیریت ارتباط با مشتری، این موضوع را یک بحث تکنیکی میدانند. به این معنا که فرض را بر این میگذارند که اگر یک راهکار نرم افزاری برای CRM انتخاب کرده و آن را در مجموعهٔ خود بهکار بگیرید، مسئلهٔ مدیریت ارتباط با مشتریان حل میشود. در مقابل، کتابهای دیگری هم هستند که این بحث را به مباحث تئوریک مدیریتی نزدیک میبینند و صرفاً به شرح نظریهها و مدلهای مدیریتی اکتفا میکنند.